ROVOS RAIL

Kaart van de Pretoria - Natal/Durban reis      Kaart van de African Collage reis

Kaart van de Kaapstad - Dar es Salaam reis

Kaart van de Namibië tour: Pretoria - Swakopmund

Kaart van de Golf Safari reis

 DE REIS NAAR DE KAAP

De eerste tekenen van menselijke vestiging langs de bedden van de Apies Rivier, waar tussen twee brede en goed beschutte valleien in Pretoria gevestigd is, dateren van tenminste 350 jaar geleden. Zowel Sotho als Ndebele volkeren hebben hier rondgezworven en in 1825 heeft Mzilikazi, het afvallige Zulu hoofd dat van Shaka deserteerde, met een aantal volgelingen een bolwerk op de bedden banken van de Apies gevestigd. De eerste Europese handelaren en de missionaris Robert Moffat hebben hem daar bezocht. Ook andere Zulu’s brachten een bezoek en verhalen van zijn nieuw gevonden welvaart verspreiden zich al snel. Shaka vernam van Mzilikazi’s verblijfplaats en zond zijn leger om de desertie te vergelden. Mzilikazi was in staat om de aanval af te weren, maar werd gedwongen om naar het Marico district in West Transvaal te vluchten.

In 1837 ontdekten de Voortrekkers de vruchtbare vallei van de Apies Rivier en vestigden er een aantal boerderijen. Een van deze vroege kolonisten was Andries Pretorius, een held uit de strijd om Bloedrivier, die een boerderij vestigde bij de vereniging van de Apies en Krokodil Rivieren. Kort na zijn dood werd de Apies vallei gekozen als de plaats voor de hoofdstad van de nieuw gecreëerde boerenrepliek, de Zuid-Afrikaanse Republiek (ZAR). De zoon van Andries, Marinus Pretorius, koos een plek op de Elandspoort boerderij en op 16 november 1855 werd de nieuwe stad Pretoria, vernoemd naar zijn vader, opgericht.

Pretoria groeide vanuit Kerk Plein, oorspronkelijk de markt en centrum van de boerengemeenschap. Er werden verscheidene indrukwekkende gebouwen rondom het plein gebouwd, zoals het Paleis van Justitie en de oude raadzaal van de ZAR. Vandaag is Pretoria de administratieve en diplomatieke hoofdstad van Zuid Afrika. Het meest statige bouwwerk is het Unie gebouw; ontworpen door Sir Herbert Baker en gebouwd op Meintjeskop, de heuvel die het centrum van Pretoria domineert. Het Voortrekker monument is gebouwd op een lage heuvel buiten de stad. Dit gebouw werd opgeleverd in 1949 om aan de pioniersdrift van de Voortrekkers te herinneren. Het wordt door sommigen gezien als een belangrijke herinnering aan het Afrikanerdom en door anderen als een herinnering aan Apartheid. Van het borduurwerk binnen in het gebouw wordt gezegd dat dit het op een na langste ter wereld is.

In oktober en november leggen de bloeiende Jacaranda’s een lichtpaarse glans over Pretoria. De eerste twee Jacaranda Mimosifolia werden vanuit Rio De Janeiro ingevoerd door een burger van Pretoria, JA Celliers, in 1988. Hij plantte deze in de tuin van de Myrtle Lodge, zijn huis in de wijk Sunnyside. Deze staan nog steeds in de tuin van waar vandaag de Sunnyside school gevestigd is. In 1898 kreeg James Clarke het contract om deze bomen voor de overheid te planten. Hij bestelde zaad uit Australië en in de serie was een pakje zaak van dezelfde soort als geïmporteerd door Celliers. Clarke plantte de zaden in de staatskwekerij in Groenkloof waar zij floreerden. Vandaag staan 70000 van deze prachtige bomen langs de straten van de stad.

Rovos Rail heeft een eigen privaat station in het Capital Park in Pretoria. Dit was eens het bruisende midden van stoom locomotieven in de oude transvaal. Capital Park, dat officieel geopend werd in 1943, met zijn locomotief hangars en rangeerterrein speelde eens een vitale rol in het spoornetwerk rondom Pretoria, voordat het in onbruik viel. Het is nu het thuis van Rovos Rail en herbergt een klein spoorweg museum, naast andere uitgebreide faciliteiten en laat, met de toevoeging van semafoon signalen en een voetbrug, de sfeer van een druk bezet spoorwegnet herleven. Het gracieuze spoorweg station dient als het nieuwe vertrek- en aankomstpunt van alle treinreizen, behalve de Tuinroute.

Johannesburg is de grootste stad in Sub-Sahara Afrika. In het hooggelegen Witwatersrand, 1,828 meter boven zeeniveau, werd net voor de eeuwwisseling de grootste goudplaat in de geschiedenis ontdekt. Landkaarten van voor 1886 duiden in het gebied rondom Johannesburg slechts een reeks van bosbegroeide heuvelruggen aan, waarvandaan een aantal kleine stroompjes lopen. Toen het goud werd ontdekt op de Witwatersrand ontwikkelde de levendige tenten stad zich snel in een grensstad en vervolgens in het dynamisch commerciële en financiële centrum dat vandaag de hoofdstad van de Gauteng provincie is. Tot voor kort stond het gebied bekend als de PWV, het geen betekent Pretoria-Witwatersrand-Vereeniging.

Gauteng (met een harde G) is de kleinste en rijkste van de negen regio’s die werden gevormd op basis van de Zuid Afrikaanse Interim Grondwet op 27 april 1994. De naam is een verbuiging van het woord ‘goud’ en afkomstig van de Sotho stam. De goud bevattende hoofdgesteente werd als eerste betreed door een rondreizende mijnonderzoeker genaamd George Harrison, toen hij op een boven het aardoppervlak uittredende ader stapte. Zijn “ontdekking eis” is te bezichtigen in een park op ongeveer vier kilometer ten westen van de stad, waar het zandige kwarts afzettingen, waarin het fijne goudstof ongeveer 2700 miljoen jaren geleden gevangen werd, nog steeds duidelijk zichtbaar zijn. De gigantische natuurkrachten waren weer eens verantwoordelijk voor de productie van het goud dat zo belangrijk is voor de hedendaagse Zuid-Afrikaanse economie. Vulkanisch gesteente, gevormd door de embryonale aarde tijdens zijn eerste ontwikkeling, verdween door het schuren en de erosie van grote hoeveelheden water gedurende honderden miljoenen jaren. Het goud werd uit de onwillige greep van de inheemse rotsen bevrijd en zuidwaarts gespoeld, om daar weer voor een eeuwigheid vast te zitten in een serie fossiele stranden.

Een grote en geweldige woeste opheffing, waarschijnlijk in relatie met de het breken van de continenten, vouwde dit diep bezonken strand naar boven, waarna het weer zuidwaarts afstroomde over een hoek van 35 graden. Eeuwen later verscheen de mens om in een van de grootste natuurwonderen te graven – een schitterend, hoog gewaardeerd gebruiksartikel stijf vastgehouden in grote hoeveelheden door de belangrijkste landen ter wereld. Vanaf hun ontdekking in het begin van 1886 hebben de goudvelden van Witwatersrand, uitstrekkend over een kleine 120km curve van Benoni naar Krugersdorp, zich uniek bewezen. De hoeveelheid goud in het erts was en is laag, maar het totale reservoir van goudbevattend erts lijkt eindeloos. Deze twee factoren waren bepalend voor het beeld van de goudmijn industrie in Zuid Afrika – niet een enkele persoon kan de industrie beheersen, zoals in de diamant industrie die grote namen zoals Rhodes en Barnato produceerde – en enkel een mijnbedrijf, bestaande uit diverse grote aandeelhouders, kan voldoende kapitaal genereren om de enorme hoeveelheden erts, waaruit de kleine hoeveelheden goud uiteindelijk gehaald worden, te mijnen en te verwerken.

De mijn afvalstorten van Gauteng, waarvan vele verdwijnen, omdat zij verwerkt worden met geavanceerde technologie die de kleine hoeveelheden goud, die in de afgelopen jaren aan de mindere geraffineerde processen ontsnapt zijn, te winnen, zijn de stille getuigen van de schaal waarop de mijnbouw de afgelopen jaren is uitgevoerd. De diepste mijnen ter wereld, op 4.6 kilometer onder het aardoppervlak, worden gevonden in Zuid Afrika. Mijnorganisaties beheren over het algemeen vele mijnen, om financieel risico te verminderen en schaalvoordeel te trekken. Het malen van de grond is slechts de helft van de vergelijking. De andere helft is het delven van het erts in harde omstandigheden vele kilometers onder de grond, met gebruik van goedkope arbeid geleverd door grote aantalen sterke mannen vanuit heel Zuid Afrika en voornamelijk Mozambique. Dat is een van de ironieën in de Zuid Afrikaanse mijnindustrie – een nieuwe mijn openen, met hoogwaardige technologische infrastructuur en uitstekende mijnvaardigheden kost miljoenen Rand. Maar ondertussen worden deze speciaal ontwikkelde en dure instrumenten gebruikt door relatief ongeschoolde arbeiders om het erts te delven.

Maar ondanks hun grootte treden de mijnorganisaties op als ondernemers, zij identificeren nieuwe kansen, voeren uitgebreide haalbaarheidsstudies uit en houden de economie van het land gaande, terwijl zij het goud uit de aarde delven. Namen zoals Anglo American, Anglo Vaal, JCI en Gold Fields domineren de aandelenbeurs van Johannesburg en noodgedwongen de Zuid Afrikaanse economie. Het gebrek aan esthetisch aanzien van Johannesburg reflecteert de harde realiteit van de ertswinning. In een stad van amper 100 jaar oud bestaan slechts vier gebouwen van voor 1900. Zuid Afrika dankt haar mate van ontwikkeling aan goud. De 600 ton aan waardemetalen die ieder jaar geproduceerd wordt, heeft de weg vrij gemaakt, direct of indirect, voor de industrialisatie en de modernisering van de traditionele Afrikaanse maatschappij. Vandaag, met een nieuwe democratische regering geïnstalleerd, heeft Zuid Afrika zich de rechtmatige rol als de machine kamer van het Afrikaanse continent toegeëigend.

In Kimberley, komt de “Trots van Afrika” een van de mooiste Victoriaanse treinstations in Afrika binnen. Ontworpen naar de spoormode van de 1870’s, met gietijzeren dwarsbalken die de perrons overspannen, doen denken aan een tijdperk dat voorbij is. De geestverschijningen van Rhodes, Barnato en Beit mengen op het perron, terwijl de trein langzaam naar binnenrijdt.

Kimberley is een van Zuid Afrika’s best bewaarde geheimen. Gelegen buiten de veelbereisde routes, in de richting van het noordwesten van het land, krijgt het niet de hoge aantalen van toeristische bezoekers die eigenlijk verwacht zouden worden, op basis van haar historische en commercieel belang. Het verhaal van Kimberley is een verhaal van diamanten. De romantische associaties met diamant, De Beers, Cecil John Rhodes en de Kaap-Cairo spoorlijn, vinden allen plaats rondom Kimberley. Hoewel diamanten bij Hopetown werden ontdekt in 1867, werd de diamantkoorts ingegeven door de ontdekking van de diamant ader in 1871, waar nu het Grote Gat ligt. De eerste naam van Kimberley was New Rush, om het te onderscheiden van de Oude stormloop bij Colesberg kopje. De plaats van het “grote gat’ was oorspronkelijk een kleine heuvel, maar die verdween snel door het furieuze graven van de diamantzoekers. De diamantzoekers zetten hun eis in en begonnen te graven. De een delfde sneller dan de ander en zomerse wolkbreuken leiden ertoe dat puin van de hoger gelegen opgeëiste grond naar de lager gelegen spoelde. Als de gaten diep genoeg waren bleef het water er in staan en moest het eruit gepompt worden. Midden in deze concurrentie chaos verschenen twee mannen met grote verschillen in achtergrond, opleiding en temperament, maar met dezelfde visie. Barney Barnato en Cecil Rhodes drukten hun stempel met geweld op het vroege Kimberley. Barnato beheerde de Kimberley centrale mijn, wiens diamant ader direct ten westen van het treinstation ligt, en Rhodes beheerste de De Beers Mijn, waar het grote gat gevonden wordt. Zij stemden samen dat de levering van diamanten aan de wereld markt beheerst moest worden door de formatie van een monopolie of kartel, maar wie zou de ander uitkopen? Na intensieve onderhandeling kocht De Beers, met Rhodes als de voorzitter, Barnato’s holdings over in 1888 en maakte Barnato dadelijk een gouverneur voor het leven van de nieuwe De Beers Consolidated Diamond Mines. Het bedrijf, tot september 2001 genoteerd aan de Londense en Johannesburgse aandelenbeurs, domineert nog steeds het wereld aanbod van diamant en het leven in Kimberley.

Toen De Beers het beheer van de diamant industrie had overgenomen veranderde Kimberley van een onrustig dorp van jonge mannelijke mijnonderzoekers in een bedrijfsstad. Het vestigde zich door zijn eigen diamanten te produceren en sorteerde en sleep later diamanten van over de hele wereld. Vandaag vormt het Harry Oppenheimer gebouw het bruisende midden van de diamantverwerkende industrie. Met de ontdekking van goud in Witwatersrand in 1886 en de consolidatie van de mijnindustrie door Rhodes en de Beers in 1888, verdween het welvaartstij voorgoed uit Kimberley. Het blijft een pittoresk dorp, onveranderd gebleven in de tijd ten gevolge van de aanwezigheid van De Beers.

De Beers Consolidated Diamond Mines heeft nog steeds zijn hoofdkantoor in Stockdale straat en ieder jaar komen de directeuren en aandeelhouders van de s‘werelds oudste monopolie vanuit New York, Zurich, Hong Kong, Amsterdam en overige steden samen in deze semiplattelandse achtergrond voor de Jaarlijkse Algemene Vergadering.

De Boeren belegerden Kimberley, met Rhodes erin, tijdens de Zuid Afrikaanse Oorlog (Engelse-Boeren oorlog, 1899 -1902). Het Britse leger onder leiding van Lord Methuen probeerde het stadje te bevrijden, maar leed twee erge nederlagen tijdens de gevechten bij Modder Rivier (28 november 1899) en Magersfontein (11 december 1899). De Zwarte Wacht leed erg onder de intense hitte en was niet in staat op- of terug te trekken onder het Boeren Mauservuur. Uiteindelijk werd hun weerstand gebroken en vluchtten zij. Kimberley werd slechts twee maanden later bevrijdt door een grote ruiterij aanval vanuit de Karoo onder leiding van Sir John French en Kolonel Douglas Haig. Aan het begin van de belegering bestond het verdedigingsgeschut van Kimberley slechts uit 7 paren en 2.5 RMLs. Niemand weet eigenlijk wie als eerste het idee kreeg om een kanon in Kimberley te bouwen dat verder kon schieten dan de Boeren Artillerie, maar de eer wordt meestal gegeven aan George Labram, een Amerikaanse ingenieur in het stadje. Hij kwam in 1893 aar Zuid Afrika om een nieuwe maalfabriek te bouwen voor een van de Kimberley mijnen en bleef om later de Hoofdingenieur te worden van De Beers Consolidated Mines Ltd., het bedrijf dat alle diamant mijnen in Kimberley bezat en dat onder voorzitterschap van Cecil Rhodes was. Labram was een goede mechanische ingenieur met vruchtbare hersenen en hij ontwierp en maakte niet alleen “Lange Cecil”, waarom hij bekend staat, maar gedurende de eerste twee weken van de belegering ontwierp en maakte hij een fabriek voor grootschalige verkoeling van bederfbaar voedsel – essentieel omdat de temperatuur in de schaduw gemiddeld 31 graden Celsius is. Hij installeerde tevens een nood-drinkwater-aanvoersysteem, dat uiteindelijk de enige toevoer voor het stadje werd (behalve twee bronnen) gedurende de hele belegering en hij heeft veel praktische assistentie en advies geleverd aan de Koninklijke ingenieurs bij het aanleggen van beheerde mijnvelden rondom de stad en bij het ontwerp en de constructie van de verdedigingswerken. Tegen het eind van november toen de garnizoen schutters ongeveer een derde van hun munitie gebruikt hadden, richtte Labram een deel van De Beers’s werkplaats in om hulzen, lading en zekeringen te maken voor de 2,5inch geweren. Voorafgaand aan dit alles had hij een methode geperfectioneerd (die nog steeds in gebruik is) om de diamant uit de gemaalde rots te winnen. Zijn grootste triomf is waarschijnlijk het inrichten van de werkplaats als een wapenfabriek, terwijl hij nog nooit voorheen iets met wapenproductie te doen gehad had. Dit kanon werd ontworpen en gemaakt door ingenieurs zonder enige ervaring in geschut productie, zonder een specifieke fabriek of randvoorwaarden en gebaseerd op ontwerpen, aangepast vanuit beschrijvingen gevonden in een toevallige uitgave van een ingenieurstijdschrift.

De constructie, vanaf de dag van ontwerp, duurde 24 dagen en op vrijdag 19 januari 1900 werd het kanon, met de bijnaam “lange Cecil” ter ere van Cecil Rhodes, getest en bevestigd op een van de drie voetstukken die hiervoor al gebouwd waren. Rhodes, die veel belangstelling had getoond voor het kanon en zijn productie, was aanwezig, samen met een aantal lokale vooraanstaanden en senior officieren van het garnizoen. Hij nodigde Luitenant-kolonel Chamier, als de senior schutter, uit om de eerste ronde af te vuren. Het verhaal gaat dat Chamier dit weigerde omdat hij, als een lid van het Koninklijke regiment, slechts gerechtigd was om door het oorlogskantoor officieel goedgekeurde wapens af te vuren en dat “Lange Cecil” definitief niet in deze categorie viel! Het verhaal vervolgt dan met Rhodes die Chamier de order geeft om een veilige plek op te zoeken en dan zijn pony en wagen op weg stuurt om Mevrouw Pickering, de vrouw van de Secretaris van het De Beers bedrijf te gaan halen. Bij haar aankomst overhandigde Rhodes haar het uiteinde van het aftrektouw en nodigde haar uit om dit te trekken. Dit deed zij gedienstig, met enige beving, en zij vuurde de eerste ronde van “Lange Cecil” af – over het laatste deel van het verhaal bestaat geen twijfel. De ronde landde en barste midden in een tot dan toe veilige en stille boerenhinderlaag bij het tussengelegen pompstation ongeveer 7.200 meter verderop en veroorzaakte groot alarm en onrust zoals beschreven in Boeren brieven uit die tijd, waarvan een aantal onderschept zijn door de Britten.

“Lange Cecil” vuurde 225 kogels af tegen de Boeren over een gemiddelde afstand van 5,000 yards. Zijn activiteit forceerde de Boeren om een “Lange Tom” te bestellen. Ironisch genoeg werd meneer Labram gedood door een van de eerste kogels die deze “Lange Tom” op Kimberley afschoot. “Lange Cecil” kan nog steeds bezichtigd worden in Kimberley waar het staat ter nagedachtenis aan hen die deze stad hebben verdedigd tijdens de belegering. In het Artillerie museum in de Rotunda bij Woolwich staat een goed schaalmodel van het kanon, waarvan gedacht wordt dat het is gemaakt door meneer Harry Beer, die een van de handwerksmannen was aangesteld om het oorspronkelijke kanon tijdens de belegering te maken.

Op basis van schaal en grootte kan het Kimberley Mijn Museum zich een van de meest indrukwekkende musea van Zuid Afrika noemen. Het omvat het hele gebied van het Grote Gat en gebruikt vele van de oorspronkelijke golfijzeren mijngebouwen, zoals gebouwd door de eerste mijnwerkers. Het vertelt het verhaal van de mijnindustrie als geen ander. Men moet in gedachten houden dat voor de ontdekking van de diamanten in de Noordkaap in 1867, deze voornamelijk uit India en Ceylon afkomstig waren. Hun bron en oorsprong waren geweven in mysterie en legendes dat zij de hard geworden tranen van Hindu godinnen waren, werden geloofd. Op die manier is het Kimberley Mijn Museum van wereld historisch belang, omdat het laat zien hoe de mijnindustrie werd getransformeerd, gemechaniseerd en geïndustrialiseerd tegen het einde van de 19e eeuw. En samen met de diamanten gaan de mannen die ze vonden, kleurrijke, levendige persoonlijkheden die hard leefden en hard speelden. De treinwagon waarmee de directeuren reisden, gemaakt in opdracht van De Beers door het Pullman bedrijf in Chicago, laat duidelijk het pluchen comfort en de goedgevulde kelders zien.

Het ‘Grote Gat’ begon zijn leven als een kleine heuvel, die afgeplat werd en nu een enorm gat is waarvandaan miljoenen tonnen diamantrijke “blauwe grond” erts is verwijderd. De diamanten werden ongeveer 53 miljoen jaar geleden gemaakt, circa 200 km diep in de aarde, onder onkenbare hitte en druk omstandigheden. Koolstof werd omgezet in diamant, de hardste substantie bekend bij de mens. Letterlijk duizenden eisen werden gesteld toen toekomstige mijnwerkers vanuit alle hoeken van de wereld kwamen om hun fortuin te maken. Miljoenen tonnen aarde werden verwijderd terwijl de gravers voortgingen met hun zoektocht op honderden meters onder het aardoppervlak.

Vulkanische activiteit gaat hand in hand samen met het toenemende gewicht van water in een meer of zee. De bodem van de Karoo zee zakte onder het gewicht van water, brak de aardkorst en liet magma opwellen vanuit de diepte, hierbij een vulkanische pijp of “hals” genererend. Dit proces wordt nog voortgezet in Centraal Afrika waar vulkanische activiteit van de Ruwenzori Bergen in Uganda in relatie staat met het gewicht van het water in de Rift Vallei meren.

De Groot Karoo beslaat de Zuidwestelijke uithoeken van Zuid Afrika’s interne plateau, een hoog (1.220m) en droog gebied dat zijn naam dankt aan een Khoi woord met de betekenis “Land van Grote Dorst”. Wetenschappers gebruiken de naam Karoo om de geologische basis te beschrijven van het interne plateau, dat twee derde van Zuidelijk Afrika beslaat. Tussen 150 en 250 miljoen jaar geleden werden grote sedimenten neergelegd in een reeks van drie onderscheidende lagen. Van de Dwyka reeks, een laag van ongeveer 900 meter dik, bestaande uit rots ingesloten door een matrix van moddersteen en gletsjerpuin, wordt aangenomen een overblijfsel van de ijstijd is. Na zijn depositie kwam een tijd van klimaatverandering, waarin het grootste deel van de aarde was begroeid met wouden, dichte moerassen, enorme meren en dichte begroeide waterlanden. Vanuit deze stomende wereld van modder, wildernis en water werd de Ecca reeks gevormd, een 3.000 meter dikke laag van leisteen en zandsteen. Opgesloten in de rotsen van deze reeks is een rijkdom aan fossielen variërend van kleine reptielen tot enorme boomstronken, sommige nog steeds rechtopstaand. Boven dit ligt de Beaufort reeks, een laag afzettingsgesteente die ongeveer 5.600 meter dik is en die het gezicht heeft gevormd van de Karoo zoals we dat vandaag kennen.

Met de tijd heeft vuurachtig materiaal zijn weg vanuit het centrum van de aarde geforceerd door verticale en horizontale kraken in de steenafzettingen van de Karoo, hierbij doloriete dijken (verticaal) en doloriete lagen (horizontaal) vormend. Zoals de zachte steenafzetting verweerde, bleven de hardere of meer resistente dijken en lagen over en die vormden de plat getopte of “tafel” bergen en bolvormige bulten die de Karoo karakteriseren.

De grote Springbok kuddes van 150 jaar geleden zijn nu vervangen door schapen, een van de weinige dieren die in staat zijn om te overleven van het laagliggende struikgewas dat de meest voorkomende begroeiing van de Karoo is. David Livingstone zag ooit Springbok Antidorcas Marsupialis over de Karoo zwerven in kuddes met een grootte tot 40000. Hij schreef toen: “ Het is waarschijnlijk dat zij, ondanks continue verwoesting met vuurwapens, lang hun plaats zullen behouden”. Hoe verkeerd kon hij zijn. Vandaag is het uiterst zeldzaam om een springbok in het wild te zien buiten de afrastering van een wildpark of reservaat.

David Livingstone, de eerste serieuze waarnemer die over het Afrikaanse continent liep vanuit Luanda in het westen tot de oorsprong van de machtige Zambezi op de oostelijke zeeoever, was de eerste ontdekkingsreiziger om dit fenomeen waar te nemen. Hij schetste een interessante doorsnede van Afrika in zijn eerste boek “Missionaire reizen en Avonturen in Zuidoostelijk Afrika”.

Schaaphouderij is de belangrijkste economische activiteit in het gebied geworden, veelal op grote boerderijen van duizenden are. De droogte van het land is bedrieglijk, omdat water redelijk veelvuldig aanwezig is in de diepte van de grond. Om het water boven het oppervlak te krijgen gebruiken boeren windmolens en de wieken en duidelijke silhouetten van deze structuren zijn synoniem geworden met de Karoo horizon.

Het kleine dorp De Aar, de ‘ader’ dankt zijn naam een ondergrondse waterstroom. Onder de vooraanstaande burgers van het dorp was de auteur Olive Schreiner, die er van 1907 tot 1913 woonde. De Aar is een hoofdknooppunt van spoorwegen en de lijnen vanuit de West-Kaap, de Oostkaap, Gauteng en Namibië komen hier samen. De historische treinen, zoals de Blauwe Trein, de Trans Karoo en de Oranje Express stopten hier om van bemanning te wisselen.

Victoria West is voornamelijk interessant voor gasten die gewend zijn aan het gemak en comfort van intercontinentaal luchtvervoer. Het ooit bruisende centrum, dat dienst deed als een tussenlanding en tankstation voor alle Imperiale Vluchten van Londen naar Kaapstad, is nu teruggekeerd naar zijn oorspronkelijke landelijke uitstraling. In deze dagen van supersonisch luchtvervoer is de vermelding waard dat in de 1940-er jaren de reis 10 volledige dagen duurde, aangezien vlieguren beperkt waren tot de daglicht uren. Passagiers en bemanning sliepen 's nachts in Victoria West.

Toen de spoorweg in 1880 Beaufort-West bereikte, werd dit een rangeer terrein en locomotief depot. Het stadje werd gevestigd in 1818 en is genoemd naar de vijfde Hertog van Beaufort, de vader van de tiende gouverneur van de Kaap, Lord Charles Somerset. De stad werd gevestigd aan de voet van de Nuweveld Bergen op de banken van de Gamka Rivier, die alleen na de regen loopt. De stad werd welvarend na de introductie van de Merino schapen. Een van zijn eerste burgers, Sir John Charles Molteno, een wolhandelaar en kampioen in verantwoordelijk besturen, met de bijnaam de “Leeuw van Beaufort” , vestigde de eerste bank in 1854. Hij zou later de minister president worden van de Kaap. Beaufort West is de grootste stad in de Karoo en werd de eerste gemeente in Zuid Afrika in 1837.

Aangezien de Karoo tevens hoog en uitzonderlijk droog is, bood het verlichting aan Victoriaanse lijders aan Tuberculose (Consumptie). Een afgevaardigde van de Kaapse Overheid Spoorwegen, James Logan, arriveerde in 1890 in Matjiesfontein om te herstellen van borstklachten. Hij vond zijn overplaatsing naar de Karoo zo gunstig dat hij besloot om zich in het gebied te vestigen. Hij kocht een boerderij, noemde het Tweedside, plantte bomen en graan, bouwde een mooi huis, boorde watergaten en bemachtigde langzaam aan een groot aantal landeigendommen. Majoor Buist, een afstammeling van Logan, woont hier nog steeds. De landheer Logan begon een klein verversingshotel voor de hongerige en dorstige reizigers met de Kaapse Overheid Spoorwegen (CGR).

Het statige oude hotel is genoemd naar de veelbesproken Britse imperialist Lord Milner. Na een lange stage onder Lord Cromer, de Britse “agent” in Cairo, werd Milner in 1898 aangesteld als Hoge Commissie voor Zuid Afrika door de toenmalige Britse Koloniale Secretaris, Joe Chamberlain. Hij was het die er op stond dat Paul Kruger, de President van de oude Transvaal republiek, de franchise uitbreide naar de ‘Uitlanders’ (Afrikaanse term voor buitenlanders) die tenslotte belasting betaalden en die al 12 jaar lang in de Transvaal woonden. Kruger weigerde volledig om zijn republiek met anderen te delen, een houding die uiteindelijk leidde tot de verklaring van de Zuid-Afrikaanse oorlog (Engelse-Boeren) in 1899. Gedurende de oorlog (1899-1902) was Matjiesfontein het hoofdkwartier van het Kaapse Commando en bood huisvesting aan 12.000 Britse troepen. Het hotel werd gebruikt als een militair ziekenhuis en de toren werd een uitkijkpunt. Dit authentieke Victoriaanse treindorp is goed bewaard gebleven bij Matjiesfontein, waarvan de legende zegt dat het nog steeds zo nu en dan bezocht worden door de geest van een gewonde Bitse “Tommy” uit de Engelse-Boeren oorlog.

De beroemdste inwoner van Matjiesfontein was de schrijfster en feminist Olive Schreiner. Haar eerste roman “Verhaal van een Afrikaanse boerderij” speelt zich af in de Karoo en verkreeg dadelijk internationale erkenning. Na enige tijd in Europa te hebben doorgebracht kwam zij hier terug op zoek naar verlichting van haar astma. Zij hield van Matjiesfontein en woonde in een kleine cottage waar zij correspondentie bijhield met een aantal Engelse vrienden zoals William Gladstone, George Bernard Shaw en Havelock Ellis.

Olive Schreiner’s vooruitstrevende opinie over sociaal recht en feminisme waren bijna net zo controversieel voor haar tijd als die van haar vriend Havelock Ellis. Hij choqueerde het Victoriaanse Engeland met zijn 7 delige encyclopedische werk “Studies in de Psychologie van Sex”. De correspondentie van Olive met Ellis stelt de grote blijdschap tentoon die zij voelde in Matjiesfontein:

“Nu ga ik mijn hoed opzetten en ga ik uit voor een wandeling over de Karoo. Er komt een gevoel van wilde opwinding over mij als ik over de Karoo loop...”

“Ik houd van de Karoo. Het effect van deze omgeving is mij zo stil te maken en in mijzelf gekeerd. En het is allemaal zo kaal, de rotsen en de bossen, iedere bos die los van de anderen staat, alleen met zichzelf.”

Met de aanleg van de spoorlijn van Kaapstad naar het noorden, werd de eerste belangrijke diligence dienst, het locomotief depot en rangeerterrein na Kaapstad gebouwd op de banken van de Touws Rivier (“Rivier van de pas”) als de oorsprong van de Hex Rivier Bergpas.

Vanuit De Doorns, 477 meter boven zeeniveau in de Hex Rivier vallei, klimt de spoorweg bij het gezicht van de rotswand op in haarspeldbochten die, bij elkaar opgeteld de trein door 16 volledige cirkels van 25 km genomen zouden hebben, voordat het de uitgang van de pas op 959 meter boven zeeniveau bereikt. In de oude tijd kon slechts beperkte lading over de pas vervoerd worden en er waren tenminste twee stoomlocomotieven nodig. De moeilijkheid om de spoorweg door de barrière van het scherpe kustgebergte van de West-Kaap en bij de rotswand op naar het centrale Zuid Afrikaanse Plateau aan te leggen, leverde een probleem op voor de ingenieurs. De ingenieur die het probleem als eerste oploste, Wells Hood, met de technische beperkingen van de constructie van toen, deed een geweldig werk en de eerste treinpas droeg verkeer naar het binnenland van 1876 to 1989.

Een nieuwe pas, aangelegd door WH Evans, werd geopend in november 1989. Het omvat vier tunnels, twee van 0.8 km lang, een van 2.4 km en een van 13.5 km. De route is 8km in lengte korter dan de oude pas. Een enkel spoor gaat de pas in, maar in het midden van de langste tunnel is een passage waar twee treinen elkaar voorbij kunnen.

De Hex Rivier bergen zijn de hoogste in de West-Kaap. De hoogste top, de Matroosberg (2.250m) torent boven de ondergelegen vallei uit waarin ongeveer 175 druiven producerende boerderijen het grootste deel van de Zuid Afrikaanse druivenexport produceren. Mooie oude Kaap-Hollandse huizen, die doen denken aan de Amsterdamse gevelwoningen, liggen verspreid tussen het gestikte lapwerk van de wijngaarden. In de winter zijn de omliggende bergen omgeven in sneeuw.

Gelegen aan de zuidelijke ingang van de Hex Rivier Vallei is Worcester, dat werd gevestigd in 1818 en genoemd is naar de Markies van Worcester, een broer van de gouverneur, Lord Charles Somerset. Het Worcester district is verantwoordelijk voor een kwart van de nationale wijnproductie met bijna twintig wijn coöperaties en diverse brandewijn distilleerders. In de buitenwijken van Worcester liggen de Karoo Nationale Botanische tuinen die 115 hectare van de heuvelruggen van de Brandwag Bergen beslaat. Deze tuin, geopend in 1948, is toegewijd aan de sappige planten van de Karoo, waarvan velen weeldering bloeien in de lente.

Grote granieten uitsteeksels, de grootste daarvan is Paarl Rots, liggen om het aanlokkelijke dorp Paarl. Het werd gevestigd in 1720 en de “Parel” aan de berg rivier is gebouwd op twee zijden langs een 10 km lange straat overschaduwd door eiken en Jacaranda’s. Vele van zijn historische monumenten zijn te zien langs de met eiken overschaduwde hoofdstraat en de 1782 Oude Pastorie, waar nu een cultureel museum gevestigd is en de Nederlands gereformeerde Strooidakkerk, gereed in 1805, zijn twee van de meer notabele nationale monumenten. Het Gideon Malherbe huis in de Parsonage laan was het huis van Gideon Jozua Malherbe, een van de 8 oprichters van het genootschap van Echte Afrikaners, dat gevormd werd in het huis in 1875 en dat de basis legde voor de Afrikaanse taal. Onder vele van de eigenaars oorspronkelijke bezittingen is de drukpers waarop De Patriot, de eerste Afrikaanse courant, gedrukt werd. Nabij, op de zuidelijke heuvels van de Paarl Berg, staat het Afrikaanse taalmonument.

Kaapstad, internationaal bekend voor de majestueuze schoonheid van Tafelberg, is de “Moeder stad” van Zuid Afrika, omdat het de plaats is voor de eerste Europese aankomst en vestiging in Zuidelijk Afrika. Het subtiele samenspel van zee en berg, dat Kaap de Goede Hoop karakteriseert, bewoog de onverschrokken ontdekkingsreiziger Francis Drake om het de “ mooiste Kaap in alle hoeken van de aarde” te noemen.

Het is hier, onder het 1.000 meter hoge zandsteen oppervlak van Tafelberg, dat Jan van Riebeeck het anker neerliet op 6 april 1652. Hij vestigde er een verversingsstation voor de Nederlandse Verenigde Oostindië Compagnie om schepen op de route van en naar de kruiden eilanden in Oost Indië (Indonesië en Maleisië) van verse voorraad te voorzien. Voor Van Riebeeck aanmeerde leefden anderen al lange tijd in de blauwe schaduw van de berg. Zij waren de Khoikhoi herders, met kuddes vetstaart-schapen en de San jagers, die van de wilde dieren leefden. Deze oude overgebleven groepen van de Steentijd van de Mensheid waren onschuldige omstanders die tegen 1713 waren vertien mindert door de grote pokken epidemie. Na 1702 werden de eerste zwarte stammen voor het eerst ontmoet 700 km ten oosten van Kaapstad rondom de Grote Visrivier door naar het oosten trekkende boeren – een ontmoeting tussen twee verschillende culturen waarvan de consequenties zich vandaag nog steeds ontvouwen.